अक्षरका फूलहरु

अहिले अरबको घाममा
तालुको बिस्कुन सुकाएर
न आत्था !! भन्न सक्छु
पिडा फुकाएर ।

सम्झन्छु
मैले म्यानपावरमा
अर्कै भाषा चाखेर
आफ्नो भाषा बन्धकी राखेर आएको ।

अनि
पुर्खाले कुँदी कुँदी
घाँटीमा काँटी ठोकी झुण्डाइदिएका
इँटा जस्तै अनुप्रासका रास
बेचेर नखानु काले भनेको बा ले ।

नाकबाट तप्प तप्प पसिना झर्दा
उक्त पसिना समुद्रमा मिसिंदै गर्दा
थक्क थक्क लाग्छ
थैली च्यातेर खर्च दिएको आमाले ।
लेग्रो तानी तानी
काखमा सिकेका भाखाहरु
न घामले गाल्न सक्यो
न पसिनाले पखाल्न सक्यो
हृदयमा खोपिएका ट्याटुहरु
श्लोक, सेलो र घाटुहरु
र त !
भाषाका टालाफाल्साहरु सिएर
एक्लै बर्बराउदैछु आप्त बचन

उहिल्यै देखि
उत्तरी सिमाको बारमा
टाउको टेकाएर
चिसो ढाड घाममा सेकाएर
हामीलाई ढल्केर हेर्ने जुगलको छाँया
पाँचपोखरी र भैरबकुण्डको भित्र भित्र
हल्लिरहेको चित्र झैं
घुर्मैलो घुर्मैलो बन्दै मातृभाषा

बिस्तार बिस्तारै
खैनीको थुकसंगै पिच्च पिच्च झारिदै छ रे !
मनैदेखि मारिदै छ रे !
हाम्रा संस्कृत भाषामा गाँठो परेको संस्कार
मातृभाषामा देखिएको संस्कार
कात्रोमा गुटुमुटु छोपेर, ब्रम्हनालमा चोपेर
चितामा चढाउन खोजेपनि
कवितामा बौरेर, रद्रघण्टीमा दौडेर
जीवनको पछिपछि आइरहेछन किन ?
सरिगमले प्रेमध्वज पछ्याइरहेछ किन ?
रेवतीरमण र देवीदत्तका पुस्तकका बासा
धँइसो लागेको रुमालको गाँठो फुकाइरहेछन
कालै भएपनि,
अक्षरको फुल बिर्सनु भुल भन्थे बा ले

भुकम्पले धाँजा फाटेको
भत्कन आँटेको
दुगुनागढीको डिलबाट
इतिहाँस कराउँदैछ र अह्राउदैछ
जुरेको पहिरोले पुरेको
लाशको हड्डी छिम्केर
क्रसर उद्योगले बेचेको बालुवा
रित्तो लाग्ने घरको भित्तोमा
दार्शनिकका खप्परका टुक्रा टुक्रा
अझै टल्केका छन
पाखापारीका जिलौटा सल्केका जसरी

बा भन्दैथे
छोरीहरुलाई पनि
माया पिरतिको पिण्ड
प्रकृतिको चिन्ह
हाडमासुको थुप्रोमा
नवरसका रंगिन आभाले
पोतेकी छिन आमाले

अझ !! के कारण,
ब्याकरण पुरेर ओठमा
लालीको लिउन लाँउदैछौ ?
हेर ! छातीमा झुण्डिएका
मासु पाछ्नेगरी हल्लिएका सुनका जन्तर भन्दा
हृदयका अन्तरमा अक्षरका फूलहरु घुसार
अनिमात्रै अनुहार मुसार ।
हो, तिनै अक्षरका फूलहरु
शीरमाथी सिउरिएर, अलिकति निहुरिएर
हिँड्ने गरन काली, काले भन्थे बा ले ।

त्यसैले होला
सानामा ,कापीका पानामा
उनेका शब्दका मालाहरु
गलाभरी लाउन सकेको भए !
यो जवानीमा
इन्द्रावती र सुनकोशी बग्दैनथ्यो गालामा
अनि फरिया फरक्क फर्काएर
आँसु पुछ्दिनथिन मेरी आमा !                                                                                 – बाह्रबिसे , सिन्धुपाल्चोक ।